119 դիտում

Հղիության ընթացքում կրծքագեղձերը ենթարկվում են փոփոխությունների՝ նախապատրաստվելով լակտացիային։ Ճիշտ խնամքը նպաստում է մաշկի ամբողջականության պահպանմանը և կրծքով կերակրման հաջող հետագա մեկնարկին։

I. Կրծքի խնամք հղիության ընթացքում

1. Ֆիզիոլոգիական փոփոխություններ, որոնք դիտվում են հղիության առաջին շաբաթներից.

• Կրծքերի չափերով մեծացում և զգայունություն,

• հարպտկային շրջանի (արեոլան) մգացում,

• հղիության 2րդ եռամսյակից կաթնախեժի արտադրություն:
  
  Վերը նշվածները բնական փոփոխություններ են և հատուկ միջամտություն չեն պահանջում :

2. Հիգիենա

• Ամենօրյա լվացում/ լոգանք գոլ ջրով,

• խուսափել սպիրտային լուծույթների և օճառների օգտագործումից պտուկների շրջանում: 
  
  Պտուկների «նախապատրաստում»  (քաշում պտուկհանիչներով, կոշտացում սրբիչներով) խորհուրդ չի տրվում, քանի որ դա կարող է առաջացնել մաշկի վնասում և հետագայում դիսկոմֆորտ կերակրման ընթացքում։ Կան պտուկների խնամքի համար նախատեսված քսուքներ, որոնց օգտագործումը ըստ ցանկության է։ Գիտահեն ապացույց չկա, որ նման քսուքների օգտագործումը հետագայում նվազեցպում է պտուկների վնասվածքները։

3. Ներքնազգեստի ընտրություն

• Հարմարավետ, աջակցող,

• բնական նյութերից՝ նախընտրելի է բամբակյա,

• ճիշտ չափի ընտրված կրծկալ,

• գիշերային թեթև աջակցություն՝ ըստ անհատական հարմարավետության:

4. Մաշկի խնամք

• Կրծքագեղձի մաշկի չորության դեպքում կարելի է օգտագործել հիպոալերգեն խոնավեցնող միջոցներ,

• կարելի է օգտագործելը հղիազոլերի կանխարգելման համար նախատետված քսուքներ, սակայն հիշեք, որ ամեն դեպքում հղիազոլերի առաջացումը կախված է մաշկի տեսակից

II. Կրծքի խնամք կրծքով կերակրման ընթացքում

1. Հիգիենա

• Յուրաքանչյուր կերակրումից առաջ կրծքագեղձը լվանալու անհրաժեշտություն չկա,

• ամենօրյա ցնցուղը ավարար է,

• պտուկների բնական պաշտպանիչ շերտը պետք է պահպանել, այդ իսկ պատճառով պետք է խուսափել օճառով պտուկները լվանալուց:

2. Պտուկների ցավ և ճաքեր
   
   Պտուկների շրջանի ցավը հաճախ պայմանավորված է ոչ ճիշտ ամրակցմամբ  կրծքին կամ սխալ դիրքով ։
   
   Խորհուրդներ․

• Ստուգել երեխայի դիրքը և ամրակցումը կրծքին, անհրաժեշտության դեպքում շտկել,

• կերակրումից հետո թողնել, որ մի քանի կաթիլ կաթ մնա պտուկի վրա, անմիջապես չհագնել կրծքկալը,

• անհրաժեշտության դեպքում կիրառել բժշկի կողմից նշանակված քսուքները նախատեսված պտուկների վնասվածքների համար:
  
  Արտահայտված ցավի, արյունահոսության կամ չլավացող ճաքերի դեպքում անհրաժեշտ է դիմել կրծքով սնուցման մասնագետի, զանգահարելով՝ Մարգարյան ծննդատուն:

2. Կաթնագեղձերի կոշտացում
   
   Հիմնականում կարող է առաջանալ ծննդաբերությունից հետո առաջին օրերին կամ երբ  կերակրումների միջև լինում են երկար ընդմիջումներ:
   
   Օգնության միջոցներ․

• Հաճախակի կերակրում,

• կրծքագեղձի մերսում նախքան կերակրելը.

• սառը կոմպրես՝ կերակրումից հետո,

• հարմարավետ, ճիշտ չափի ընտրված կրծքկալ,

• եթե երեխայի կերակրումներից հետո դեռ պահպանվում է ծանրության զգացումը կարելի է ձեռքով կամ կթիչով կթել կուրծքը՝ մինչև թեթևության զգացումը:

Երբ դիմել բժշկի.

Երբ առկա են կաթի կանգի և մաստիտի նշաններ, որոնք են.

• բարձր ջերմություն (>38°C),

• կրծքի ուժեղ ցավ, կարմրություն, կոշտություն,

• թարախային արտադրություն կրծքից,

• երկարատև չլավացող ճաքեր:

Հղիության և կրծքով կերակրման ընթացքում կրծքի խնամքը հիմնականում պարզ  գործընթաց է։ Ճիշտ խնամքը հիմնված է բնական մաշկային պաշտպանության պահպանման, ճիշտ ամրակցման  և վաղ արձագանքման վրա։

Աղբյուրներ

• World Health Organization – Breastfeeding recommendations

• American College of Obstetricians and Gynecologists – Breastfeeding guidance

• American Academy of Pediatrics – Breastfeeding and the Use of Human Milk

• La Leche League International – Breast care and breastfeeding